Επαγωγική μέθοδος

Επαγωγή ή επαγωγικός λογισμός, και συχνά επαγωγική λογική, είναι η κίνηση από το επιμέρους προς το γενικό, από το παρατηρημένο στο μη παρατηρούμενο, από το γνωστό στο άγνωστο, μία γενίκευση από την εμπειρία. Δηλαδή βγάζουμε συμπέρασμα από κάποιες εικασίες ή υποθέσεις ή παρατηρήσεις ενός γεγονότος, που όμως δεν είναι κατοχυρωμένο. epagogiki-logiki.png Συνέχεια

Προσωκρατική φιλοσοφία

Η προσωκρατική φιλοσοφία γεννήθηκε στα τέλη του 7ου αιώνα π.Χ. στις Ελληνικές πόλεις της Ιωνίας. Η ίδρυση της Ιωνικής σχολής της Μιλήτου αποτελεί το οριακό σηµείο  έναρξης της προσωκρατικής σκέψης και ουσιαστικά της πρώτης φιλοσοφικής σκέψης στον αρχαίο Ελληνικό κόσµο.

ancientphilΟι προσωκρατικοί φιλόσοφοι είναι οι πρώτοι φιλόσοφοι. Συνέχεια

Ρωμαϊκή Φιλοσοφία: Η διατήρηση της αρχαίας ελληνικής κληρονομιάς

Η φιλοσοφία της αρχαίας Ρώμης στηριζόταν σε εκείνη της Ελλάδας, χωρίς καμία αξιόλογη πρω­τοτυπία, και δεν χαρακτηρίστηκε από καμιά συνέ­πεια στο σχηματισμό φιλοσοφικών σχολών. Όσον αφορά την ιστορική κληρονομιά, η κυριότερη υπηρεσία που προσέφερε η Ρώμη στη φιλοσοφία ήταν η διάδοση της φιλοσοφικής σκέψης στη Ρω­μαϊκή Αυτοκρατορία και η ανάπτυξη λατινικής ορολογίας, που αποτέλεσε τη βάση για την εξέλι­ξη της φιλοσοφίας στο Μεσαίωνα.

 roman-empire

Συνέχεια

Φιλοσοφία των Μαθηματικών

Είναι γνωστή η άποψη ότι ένας καλός φιλόσοφος πρέπει να ξέρει μαθηματικά. Όπως και ένας καλός μαθηματικός πρέπει να έχει γνώσεις φιλοσοφίας τουλάχιστον γύρω από το αντικείμενο του. Πολύ περισσότερο μάλιστα αν θέλει να είναι ταυτόχρονα καλός παιδαγωγός.

calculus2

Συνέχεια

8 σημαντικές φιλοσοφικές φράσεις

Από την αρχαιότητα έως και σήμερα, πολλοί στοχαστές και φιλόσοφοι προσέγγισαν μεγάλες αλήθειες, έβαλαν φρένο σε μονόπλευρες θεωρήσεις και σε ακρότητες, ανέδειξαν τον πλούτο του εσωτερικού κόσμου, κατέγραψαν πλήθος σκέψεων και επιχειρημάτων και υπερασπίστηκαν έναν φιλοσοφικό τρόπο ζωής.

1-8

Συνέχεια

Οι δέκα πιο περίεργες φιλοσοφικές θεωρίες

Παρακάτω παραθέτουμε ορισμένες από τις πιο περίεργες φιλοσοφικές θεωρίες. Ορισμένες από αυτές βγάζουν κάποιο νόημα, ενώ κάποιες άλλες μοιάζουν τελείως παράλογες. Φυσικά όλες βγάζουν κάποιο νόημα αν κοιτάξει κανείς το κοινωνικό υπόβαθρο κατά την περίοδο που αυτές διατυπώθηκαν. Όπως είπε κάποτε ο μεγάλος Κικέρωνας, «Δεν υπάρχει καμία διατύπωση τόσο παράλογη, που να μην την κάνει ποτέ κανένας φιλόσοφος».PHILOSOPHY-THEORIES

Σενέκας: Η Φιλοσοφία ως μονόδρομος προς την ευτυχία

Από όλους τους ανθρώπους, μόνο όσοι βρίσκουν χρόνο να τον αφιερώσουν στη φιλοσοφία σχολάζουν μόνο αυτοί ζουν πραγματικά. Και τούτο γιατί τέτοιοι άνθρωποι δεν αρκούνται στην περιφρούρηση της δικής τους ζωής, προσαρτούν και όλους τους προηγούμενους αιώνες στον δικό τους όλα τα χρόνια που έχουν προηγηθεί προστίθενται στην παρακαταθήκη τους.

sene

Συνέχεια

Η φιλοσοφία σήμερα: παιδεία και κοινωνία

Ας δούμε καταρχήν σε τι συνίσταται η σχέση φιλοσοφίας – παιδείας – κοινωνίας, σε ποιο βαθμό πραγματώνεται σήμερα και τι θα μπορούσε να γίνει στο μέλλον. Δυστυχώς θα πρέπει να ξεκινήσω από τη διαπίστωση ότι σήμερα η σχέση αυτή διέρχεται μια κρίση. Αποτελεί πλέον κοινό τόπο ότι η εποχή μας χαρακτηρίζεται από μια σοβαρή ένδεια φιλοσοφικής παιδείας και μια απαξίωση της φιλοσοφίας και των ανθρωπιστικών σπουδών

readinggirl

H εποχή μας χαρακτηρίζεται από μια σοβαρή ένδεια φιλοσοφικής παιδείας και μια απαξίωση της φιλοσοφίας και των ανθρωπιστικών σπουδών

Συνέχεια

Η φιλοσοφία της κλασικής και ελληνιστικής περιόδου

Οι συνθήκες που επικρατούσαν στην περίοδο ακμής του πολιτισμού στα τέλη του 5ου αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. συντέλεσαν στο να διαμορφωθούν τρία φιλοσοφικά ρεύματα: το ατομικιστικό (Λεύκιππος-Δημόκριτος), το ιδεαλιστικό (Σωκράτης-Πλάτων) και η φιλοσοφική θεωρία του Αριστοτέλη.

anagennisi

Συνέχεια

Η φιλοσοφία ως τρόπος ζωής

Η φιλοσοφική πράξη του Σωκράτη έδινε προτεραιότητα στην αληθινή γνώση. Όμως, δεν την κατανοούσε ως μια αφηρημένη θεωρία γνώσης, αλλά ως συγκεκριμένη γνώση του καλού, η οποία ενδιάθετα συνδέεται με τη λογική εξήγηση των πραγμάτων και υπαγορεύει ανάλογο τρόπο ζωής.

filos1

Συνέχεια

Αριστοτέλης: Φιλοσοφία και σοφία … για ποιο σκοπό;

Για τον Αριστοτέλη ή φιλοσοφία σημαίνει μια ριζική διάνοιξη τού κόσμου η τού Είναι και, σαν αναγκαίο αντίβαρο, σημαίνει και την αντοχή των εμφανιζόμενων διαστάσεων. Γιατί και ή φιλοσοφία του δεν είναι φτωχή σε διαστάσεις:…

aristotle-01

 

Συνέχεια

Η φιλοσοφία του Επίκτητου – Μια εναλλακτική στάση ζωής

epiktetos Ο Επίκτητος (50 – 138 μ.Χ. ) ήταν Έλληνας στωϊκός φιλόσοφος που γεννήθηκε στην Ιεράπολη της της Φρυγίας. Ήταν δούλος και ζούσε στη Ρώμη, αλλά κάποια στιγμή κατάφερε – δεν ξέρουμε πώς- να ζει ελεύθερος. Έγινε φιλόσοφος και διώχθηκε από τη Ρώμη εξαιτίας σχετικού διατάγματος του Δομιτιανού. Πήγε μετά στη Νικόπολη της Ηπείρου, όπου ίδρυσε φιλοσοφική σχολή. Μεταξύ των μαθητών του συγκαταλέγεται ο ιστορικός Φλάβιος Αρριανός, ο πραγματικός καταγραφέας των φιλοσοφικών του απόψεων, καθώς ο ίδιος δεν άφησε κανένα σύγγραμμα (όπως και ο Σωκράτης!). Ήταν ανάπηρος από το ένα πόδι, δεν ξέρουμε όμως πώς ακριβώς το έπαθε, κάποιοι λένε ότι έτσι γεννήθηκε, άλλοι ότι του το έσπασε σκόπιμα ο κύριός του.

Τα κύρια σημεία που εστιάζει ο Επίκτητος είναι η ακεραιότητα, η αυτοδιαχείριση και η προσωπική ελευθερία, την οποία προωθεί με το να ζητάει στους μαθητές του την λεπτομερή εξέταση δύο κεντρικών ιδεών, την προαίρεση ελεύθερη εκλογή στάσης ζωής  και τη σωστή χρήση των εντυπώσεων.

Συνέχεια

Ο υπαρξισμός στην εποχή μας

Με τον όρο Υπαρξισμός αναφέρονται οι διάφορες φιλοσοφικές θεωρίες (από το 1930 περίπου) που έχουν ως κοινό σημείο τους μιαν ερμηνεία της ανθρώπινης ύπαρξης στον κόσμο, που τονίζει τον συγκεκριμένο και προβληματικό χαρακτήρα της.

face Το όνομά του φιλοσοφικού αυτού ρεύματος το πήρε από την αντίληψη ότι η φιλοσοφία δεν είναι αντικειμενική ή θεωρητική επιστήμη, αδιάφορη για την ύπαρξη του ανθρώπου που τη δημιουργεί, αλλά αντίθετα συνδέεται αδιάσπαστα με την πραγματική και συγκεκριμένη ύπαρξη του ανθρώπου: του ανθρώπου που νοείται στην ανεπανάληπτη πρωτοτυπία του ως ατόμου που προορίζεται να πεθάνει και όχι ως είδους ή καθολικής ουσίας. Η «ύπαρξη», με την έννοια αυτή, δεν είναι κάτι που μπορεί να εξεταστεί γενικά και θεωρητικά.

O υπαρξισμός (existentialisme) στηρίζεται και στη θέση ότι υπάρχουμε προτού και πέρα από ό,τι γινόμαστε. Ο Σαρτρ ανέφερε χαρακτηριστικά με παιγνιώδες ύφος στα γαλλικά «η ύπαρξη προηγείται της ουσίας» («L’existence précède l’essence»). Είμαστε άνθρωποι και αυτό από μόνο του προσδιορίζει τον τρόπο που υπάρχουμε. Όλοι ανεξαιρέτως έχουμε γεννηθεί μέσα σε κάποιες συνθήκες. Αυτά είναι τα υπαρξιακά μας δεδομένα, στην διαχείριση των οποίων οφείλονται οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε στην ζωή.

Συνέχεια

Η επικαιρότητα του Διαφωτισμού

Ο Διαφωτισμός ένα μεγάλο πνευματικό κίνημα στην ιστορία του Ευρωπαϊκού πολιτισμού διαμορφώθηκε κυρίως το 18ο αιώνα στη Γαλλία, την Αγγλία, τη Σκωτία και τη Γερμανία αλλά είχε σημαντική επιρροή και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες (Ισπανία, Ιταλία, Ρωσία, Ελλάδα), καθώς και στις τότε πρωτοεμφανιζόμενες Η.Π.Α.

montesquieu_voltaire

Συνέχεια

H φιλοσοφία ως θεραπεία: Η άποψη του Λου Μαρίνοφ

O Λου Μαρίνοφ γράφει στο βιβλίο του Πλάτωνας, όχι Πρόζακ!: «Δε θα ήταν μεγάλο προνόμιο να μπορούσαμε να μιλάμε για τους φόβους μας, τα άγχη μας ή για κάθε είδους στενοχώρια μας με τα μεγαλύτερα πνεύματα της ιστορίας; Ασφαλώς θα αισθανόμασταν μεγάλη πνευματική ανακούφιση, αν κουβεντιάζαμε για τον θάνατο με τον Πλάτωνα ή με τον Καρτέσιο. Θα ανακαλύπταμε άγνωστες πτυχές του εαυτού μας αν ανοιγόμασταν στον Καντ, στον Αριστοτέλη ή στον Μοντεσκιέ. «

platonas-oxi-prozak Αυτό ακριβώς προτείνουν οι φιλοσοφικοί σύμβουλοι. Υποστηρίζουν πως η ψυχολογία και τα φάρμακα συχνά δεν αρκούν για να θεραπεύσει κανείς τις «νευρώσεις» του. Τα φάρμακα δεν μπορούν να κάνουν κάποιον να πάψει να φοβάται τον θάνατο, ενώ σε πολλές περιπτώσεις μπορούν να προκαλέσουν και αντίθετα αποτελέσματα.

Συνέχεια

Φιλοσοφικές θεωρίες για τη σχέση ψυχής και σώματος

H σχέση σώματος-ψυχής

Εδώ και αιώνες πολλοί δε νιώθουν άνετα με την ιδέα ότι οι σκέψεις τους και οι πράξεις τους είναι αποτέλεσμα φυσικών διεργασιών που λαμβάνουν χώρα στον εγκέφαλο. Γιατί; Επειδή ίσως διδαχθήκαμε από πολύ μικροί ότι ο καθένας μας έχει μία ψυχή που διαχωρίζεται από το σώμα, αλλά είναι σε θέση να αλληλεπιδρά με αυτό με κάποιον τρόπο. Για παράδειγμα, έχω την αίσθηση ότι αποφασίζω συνειδητά να κάνω κάτι και το κάνω.

landscape Πώς μπορεί να συμβαίνει αυτό αν οι ενέργειες μου καθοδηγούνται από μία σειρά χημικών διεργασιών του εγκεφάλου; Πρέπει λοιπόν να υπάρχει στενή σχέση μεταξύ ψυχής και εγκεφάλου, αλλά ποια είναι η φύση αυτής της σχέσης; Αυτό είναι το ζήτημα σώματος-ψυχής ή εγκεφάλου-ψυχής.

Συνέχεια

H ανάπτυξη της επιστήμης

H ανάπτυξη της επιστήμης είναι ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του ανθρώπινου πολιτισμού.  Η επιστήμη μας παρέχει μια έγκυρη κατανόηση του κόσμου. Όμως η σημασία της δεν περιορίζεται στην παροχή έγκυρης γνώσης – κάτι που και από μόνο του θα ήταν πάρα πολύ σημαντικό. H κατανόηση του κόσμου μάς επιτρέπει να προχωρήσουμε στη δημιουργική και χρήσιμη αλλαγή του. Έτσι, η γνώση μας για τον κόσμο γίνεται οδηγός για την επέμβαση μας στη φύση μέσω της τεχνολογίας. H επιστημονική γνώση συνδέεται λοιπόν με την πράξη.

last-supper-scientists

Συνέχεια

Παγκόσμια Ημέρα Φιλοσοφίας: Τα αναπάντητα ερωτήματα, αναπάντητα, επιστρέφουν

 Η Παγκόσμια Ημέρα Φιλοσοφίας γιορτάζεται κάθε χρόνο από το 2002 την τρίτη Πέμπτη του Νοεμβρίου, με πρωτοβουλία της UNESCO, που αναγνώρισε την ανάγκη για κοινό στοχασμό πάνω στα σύγχρονα προβλήματα, που απασχολούν την ανθρωπότητα.Philosophy

Την ημέρα αυτή, ο οργανισμός του ΟΗΕ για τον πολιτισμό και την εκπαίδευση προτρέπει τα κράτη – μέλη του να διοργανώνουν εκδηλώσεις και συζητήσεις για φιλοσοφικά θέματα.

Συνέχεια

Ο λόγος και η πίστη

Η πνευματική ζωή στον Μεσαίωνα καλύπτει πάνω από 11 αιώνες ιστορίας: από τον 1ο ως τον 14ο αιώνα μ.Χ. Στη μακρά αυτή περίοδο η φιλοσοφία προσπαθεί, ακόμη και σήμερα, να κερδίσει την ιστορία της. Το παράδοξο αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η πνευματική ιστορία στον Μεσαίωνα φαίνεται να κυριαρχείται από τη σύγκρουση του Λόγου με την Πίστη. filosofia-religion

Η μακρά περίοδος από τον 10 ως τον 14ο αιώνα μ.Χ. -η παντοδυναμία της θεολογίας και η οικειοποίηση του κλασικού πολιτισμού από την Εκκλησία

Συνέχεια