Ορισμοί για την επιστήμη

Ο όρος «επιστήμη» και «επιστήμονας» είναι εντυπωσιακό ότι αποτελούν σύγχρονες επινοήσεις. Στην πραγματικότητα, ο όρος «επιστήμονας» προτάθηκε από το βικτοριανό πολυμαθή Ουίλιαμ Ουέγουελ, ο οποίος τον χρησιμοποίησε στο περιοδικό Quarterly Review το Μάρτιο του 1834. Σχεδόν αμέσως ο όρος υιοθετήθηκε από τους Αμερικανούς, και προς το τέλος του 19ου αιώνα ήταν ήδη δημοφιλής στη Βρετανία.

GiddyUp-and-Bickham-ScriptO όρος «επιστήμη» (στα λατινικά scientia, που σημαίνει γνώση) προέρχεται από το ρήμα «επίσταμαι» του οποίου η τελική σημασία είναι «γνωρίζω καλά». O όρος «επιστήμονας» σταδιακά εκτόπισε άλλους όρους, όπως «φυσικός φιλόσοφος».

Συνέχεια

Η εξουσία είναι εθιστική Δρα σαν ναρκωτικό, επιδρά στα συναισθήματα και μπορεί να αλλοιώσει την κρίση

The_Winner_EffectΗ εξουσία είναι εθιστική σαν ναρκωτικό και αυτό δεν είναι μια εν θερμώ «κατηγορία» των αγανακτισμένων ψηφοφόρων αλλά διαπίστωση επιστημονικών μελετών. Οι αλλαγές που επιφέρει η άσκηση εξουσίας στον εγκέφαλο εξηγούνται διεξοδικά σε ένα βιβλίο από τον καθηγητή Ψυχολογίας του Trinity College του Δουβλίνου Ian Robertson. Η εικόνα που περιγράφει ο ειδικός προσφέρει ίσως μια πολύ λογική εξήγηση για αποφάσεις και συμπεριφορές πολιτικών ηγετών που ορισμένες φορές μας φαίνονται ότι βγαίνουν έξω από τα όρια της κοινής λογικής.

Ο κύκλος της τεστοστερόνης και της ντοπαμίνης

Η άσκηση της εξουσίας αλλάζει τον εγκέφαλο πυροδοτώντας την έκκριση τεστοστερόνης, εξηγεί ο καθηγητής σε άρθρο του. Η τεστοστερόνη, και ιδιαίτερα ένα υποπροϊόν της, η 3-ανδροστενεδιόνη, προκαλούν εθισμό γιατί αυξάνουν τα επίπεδα ντοπαμίνης στο σύστημα της ανταμοιβής του εγκεφάλου και συγκεκριμένα σε μια περιοχή που ονομάζεται επικλινής πυρήνας.

Συνέχεια

Σε τι διαφέρει η επιστήμη από τις ψευδοεπιστήμες

Ψευδοεπιστήμη: Είναι ένα σύνολο από ιδέες βασισμένες σε θεωρίες που προβάλλονται ως επιστημονικές ενώ δεν είναι.

science-no-truthΟι επιστημονικές θεωρίες χαρακτηρίζονται από:

  1. Στήριξη σε εμπειρικές παρατηρήσεις και όχι στο κύρος κάποιων ιερών ή άλλων κειμένων.
  2. Εξήγηση κάποιων εμπειρικών φαινομένων ή διατύπωση κάποιων θεωριών.
  3. Έλεγχο προβλέψεων που γίνονται δυνατές από τη σχετική θεωρία (αν είναι βέβαια ορθή).

Συνέχεια

H ανάπτυξη της επιστήμης

H ανάπτυξη της επιστήμης είναι ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του ανθρώπινου πολιτισμού.  Η επιστήμη μας παρέχει μια έγκυρη κατανόηση του κόσμου. Όμως η σημασία της δεν περιορίζεται στην παροχή έγκυρης γνώσης – κάτι που και από μόνο του θα ήταν πάρα πολύ σημαντικό. H κατανόηση του κόσμου μάς επιτρέπει να προχωρήσουμε στη δημιουργική και χρήσιμη αλλαγή του. Έτσι, η γνώση μας για τον κόσμο γίνεται οδηγός για την επέμβαση μας στη φύση μέσω της τεχνολογίας. H επιστημονική γνώση συνδέεται λοιπόν με την πράξη.

last-supper-scientists

Συνέχεια

Η ισλαμική συμβολή στην επιστήμη

Οι Άραβες μέσω των επιδρομών που έκαναν τον 8ο, 9ο και 10ο αιώνα αναδείχθηκαν σε μεγάλη στρατιωτική και κατακτητική δύναμη στην Μεσόγειο αναπτύσσοντας ταυτόχρονα και έναν πολιτισμό στηριζόμενο στην διδασκαλία και τις αξίες του Ισλάμ. Το εύρος της αυτοκρατορίας των Αράβων σε συνδυασμό με την θρησκευτική ανεκτικότητα απέναντι σε Χριστιανούς και Εβραίους στην Βυζαντινή Ανατολή και στην Λατινική Δύση αποτέλεσαν τρόπο τινά ένα συνδετικό κρίκο ανάμεσα στους δύο χριστιανικούς κόσμους με την διάσωση, διάδοση και μεταλαμπάδευση της αρχαίας ελληνικής γραμματείας από το Βυζάντιο στην Δύση.islam1

Συνέχεια

Επιστήμη ή Φιλοσοφία;

Έν αρχή ήν η προσπάθεια τού ανθρώπου νά κατανοήσει τόν κόσμο μέσα στόν οποίο βρέθηκε, αλλά καί τόν εαυτό του, τόν εσωτερικό του κόσμο. Ποιά ήταν τά εργαλεία του;

scienceΟι αισθήσεις του καί η γλώσσα. Μέσω τών αισθήσεων δεχόταν πληροφορίες γιά τό περιβάλλον του, τό εξωτερικό περιβάλλον. Αλλά πληροφορίες δεχόταν καί από μέσα του από τό εσωτερικό του περιβάλλον. Οι πληροφορίες αυτές μαζί μέ τήν ανάγκη τής επικοινωνίας μέ τούς άλλους, πού καθώς περνούσαν τά χρόνια γινόταν όλο καί πιό σύνθετη, όλο καί πιό περίπλοκη, οδήγησαν στήν τελειοποίηση τού εργαλείου πού λέγεται γλώσσα. Έτσι, σιγά–σιγά περάσαμε στήν προσπάθεια ερμηνείας τού κόσμου μέσω τής γλώσσας δηλαδή στή φιλοσοφία. Καί είχαμε αποτελέσματα. Οι πληροφορίες τόσο από τό εξωτερικό όσο καί από τό εσωτερικό περιβάλλον αφού πρώτα μεταφράζoνταν σέ λέξεις καί φράσεις, άρχισαν νά αξιολογούνται, νά ιεραρχούνται καί νά ταξινομούνται. Έγιναν γνώσεις. Στή συνέχεια μέσω τής νοητικής (γλωσσικής πάντα) διαδικασίας τής αφαίρεσης και τής σύνθεσης άρχισαν νά δομούνται ερμηνευτικά σχήματα αυτών τών γνώσεων μέ συνοχή αξιόλογη καί αυτοσυνέπεια πού οδηγούσαν καί σέ προβλέψεις. Γιά παράδειγμα νά αναφέρουμε τό σύστημα ερμηνείας τού Αριστοτέλη, πού διατηρήθηκε πάνω από 1000 χρόνια. Παράλληλα η φιλοσοφία είχε καί τόν «εφαρμοσμένο» κλάδο της κυρίως σέ σχέση μέ τήν οργάνωση καί τή διεύθυνση τής κοινωνίας.

Συνέχεια

Μικρά μυστικά για την ενίσχυση της μνήμης σε μια ώρα

Υπάρχουν φορές που δεν μπορούμε να θυμηθούμε το όνομα κάποιου. Είμαστε σίγουροι ότι έχει συμβεί το ίδιο και σε σας. Οι δυνατότητες της μνήμης αρχίζουν να εξασθενούν λίγο μετά τα 30, αλλά δεν είναι ποτέ αργά να ακονίσετε τη δική σας! Τι μπορείτε να κάνετε:

postmemory * 1. Κάντε μια… μουντζούρα

Μη νιώθετε ένοχοι όταν μουντζουρώνετε την ώρα των βαρετών συσκέψεων. Σας βοηθά να συγκεντρωθείτε και να συγκρατήσετε σημαντικές πληροφορίες. Μια πρόσφατη μελέτη που διάβασα, διαπίστωσε ότι οι εθελοντές που μουντζούρωναν κάτι ενώ τους ανέφεραν μια σειρά από γεγονότα μπόρεσαν να συγκρατήσουν 29% περισσότερες πληροφορίες από αυτούς που απλώς άκουγαν.

Όσοι πιστεύουν έχουν μια γαλήνη στο μυαλό τους λέει μια μελέτη

Άνθρωποι με ισχυρές θρησκευτικές πεποιθήσεις είναι λιγότερο ανήσυχοι και με μικρότερη αμφιβολία για τον εαυτό τους,  και αντίστοιχα ο σκεπτικισμός τους, σύμφωνα με μια μελέτη της εγκεφαλικής δραστηριότητας.

Ερευνητές στον Καναδά εξέτασαν 50 άτομα και διαπίστωσαν ότι όσοι πιστεύουν βαθιά έδειξαν λιγότερη αντίδραση στο τμήμα του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη λήψη αποφάσεων και την προσδοκία ανταμοιβής.

Συνέχεια

Η επιστήμη πίσω από τις ανθρώπινες σχέσεις προϋπόθεση για την ευημερία του ανθρώπου

Οι διάφοροι τύποι σχέσεων στη ζωή του ανθρώπου τον βοηθούν να αντιμετωπίζει το στρες και τις αντιξοότητες που εμφανίζονται, καθώς επίσης και να επιτυγχάνει διάφορους στόχους και να καλλιεργεί τα ταλέντα του.

relations «Ως ευτυχισμένο άνθρωπο θα χαρακτήριζα κάποιον, ο οποίος είναι χαρούμενος και επιδιώκει την επίτευξη διάφορων στόχων ζωής, που έχουν σημασία για τον ίδιο» υποστηρίζει η επίκουρος καθηγήτρια κοινωνικής ψυχολογίας Brooke Feeney στο πανεπιστήμιο Carnegie Mellon στο Πίτσμπουργκ των ΗΠΑ.

Συνέχεια

Τι είναι επιστήμη

Αρχικά, επιστήμη σήμαινε εξακριβωμένη, τεκμηριωμένη, βεβαιωμένη γνώση .Ενδεικτικός αυτού του νοήματος είναι ο πρώτος ορισμός που γνωρίζουμε. Διατυπώθηκε ως τελική προσπάθεια (προσέγγισης της γνώσης) από τον Πλάτωνα στο γνωστό διάλογο "Θεαίτητος" (§ 202), όπου συμπερασματικά ένας από τους συνομιλητές καταλήγει:

«Έστιν ουν επιστήμη δόξα αληθής μετά λόγου» (Επιστήμη λοιπόν, δηλαδή γνώση βεβαιωμένη, είναι η γνώμη που έχουμε για την πραγματικότητα, εφόσον επαληθευτεί με λογικά θεμελιωμένα επιχειρήματα).

Η επιστήμη διαχωρίζεται από την φιλοσοφία τον 16ο και 17ο αιώνα, στην λεγόμενη επιστημονική επανάσταση. Ορόσημο αποτελεί η ίδρυση της Βασιλικής Εταιρίας του Λονδίνου το 1661 που αποτελεί το πρώτο επιστημονικό κέντρο στην Ευρώπη. Μέχρι τον Διαφωτισμό με τον όρο επιστήμη αναφερόμασταν στο αριστοτελικό ορισμό που θα δούμε παρακάτω. Ο προτιμώμενος όρος για την μελέτη των φυσικών φαινομένων ήταν φυσική φιλοσοφία. Η επιστήμη αποτελεί μια επίμονη προσπάθεια για την αύξηση των γνώσεων του ανθρώπου για την φύση. Αυτό γίνεται μέσω της επιστημονικής έρευνας.

Συνέχεια

Το σύμπαν είναι μια ψευδαίσθηση;

Το 1982 μια ερευνητική ομάδα του πανεπιστημίου του Παρισιού υπό την διεύθυνση του φυσικού Alain Aspect, πραγματοποίησε ίσως το σπουδαιότερο πείραμα του 20ου αιώνα. Οι παραπάνω ερευνητές ανακάλυψαν ότι υπό κατάλληλες συνθήκες υποατομικά σωμάτια όπως τα ηλεκτρόνια, μπορούν να επικοινωνούν ακαριαία με άλλα υποατομικά σωμάτια ανεξάρτητα από την απόσταση που τα χωρίζει τόσο αν πρόκειται για απόσταση 5 εκατοστών ή για απόσταση 100 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων, ως να ήξερε κάθε ανεξάρτητο σωμάτιο ακριβώς τι κάνουν τα άλλα.

     Το φαινόμενο αυτό μπορεί να εξηγηθεί μόνο με δύο τρόπους: ή θεωρία του Einstein, που αποκλείει τη δυνατότητα επικοινωνίας με ταχύτητες μεγαλύτερες του φωτός, είναι λανθασμένη, ή μεταξύ των υποατομικών σωματίων υπάρχουν συνδέσεις που δεν έχουν μόνο τοπική σχέση μεταξύ των.

Συνέχεια

Η άποψη της σύγχρονης επιστήμης για τη ψυχή

Πόσο γρήγορα στεγνώνει

Η δροσιά πάνω στο σκορδόφυλλο.

Η δροσιά που στεγνώνει τόσο γρήγορα,

Θα ξαναπέσει αύριο.

Αλλά αυτός που μεταφέρουμε στο τάφο

ε θα ξαναεπιστρέψει πια.

(Στίχος από ένα Κινέζικο τραγούδι που τραγουδιόταν κατά τη ταφή βασιλιάδων και πριγκίπων).

woman_seaΤον 17ο αιώνα ο Γάλλος φιλόσοφος Καρτέσιος έθεσε τα θεμέλια του φιλοσοφικού ∆υισμού διαχωρίζοντας το νου από το σώμα. Μετά από δυο περίπου αιώνες ο ∆ιαφωτισμός, ακολουθούμενος από τον Εμπειρισμό και τον Αναγωγισμό, οδήγησαν τους επιστήμονες στην αντίθετη ακριβώς κατεύθυνση: Απορρίπτοντας την ύπαρξη κάθε πράγματος που δεν μπορούσε να αποδειχθεί πειραματικά, οι επιστήμονες διακήρυξαν ότι η σκέψη και η συνείδηση θα εξηγηθούν κάποια μέρα σαν απλές λειτουργίες του εγκεφάλου. Το ότι ο νους παρέμενε ακόμα ένα μυστήριο, οφειλόταν απλά στο ότι δεν καταλαβαίναμε ακόμα αρκετά καλά τον εγκέφαλο. Η φιλοσοφική αυτή άποψη ονομάστηκε Μονισμός και αποτέλεσε στο εξής το βασικό μοντέλο της επιστήμης στην έρευνά της για τον εγκέφαλο και τις νοητικές (και ψυχικές) λειτουργίες.

Συνέχεια

Όλο και περισσότεροι επιστήμονες αναζητούν στην θρησκεία απαντήσεις για τα έσχατα μεγάλα ερωτήματα του Σύμπαντος

Στον Μεσαίωνα όλη η επιστημονική αλήθεια πήγαζε και νομιμοποιούνταν από την Bίβλο. Oι παρατηρήσεις δεν είχαν καμιά σημασία. Aυτό που μετρούσε ήταν κατά πόσο συμφωνούσαν με τον Λόγο του Θεού: Tι κι αν ο Γαλιλαίος επέμενε ότι η Γη κινείται! O Iησούς του Nαυή (γράφει η Παλαιά Διαθήκη) διέταξε τον Ήλιο να σταματήσει, όχι την Γη. H επιστημονική επανάσταση που ξεκίνησε τον 15ο αιώνα άρχισε να ανατρέπει μία-μία της ερμηνείες της Bίβλου σε ότι αφορά τουλάχιστον τα φυσικά φαινόμενα. Πολλοί μίλησαν για «θανάτωση του Θεού από τη επιστήμη» και άλλοι πιό μετρημένοι ανέφεραν «ο Θεός είναι μια υπόθεση που δεν χρειάζομαι στις θεωρίες μου».

Tο ζήτημα όμως είναι πως η επιστήμη ανέτρεψε τους μεσαιωνικούς σχολιαστές των Γραφών (και της Αριστοτελικής θεωρίας) και όχι την βασική τους θεωρία, την απάντηση στα πρωταρχικά ερωτήματα του ανθρώπου: πως δημιουργήθηκε το σύμπαν και από που προερχόμαστε; Mπορεί η θεωρία του «μπιγκ – μπανγκ» να απαντάει σε κάποια ερωτήματα, αλλά σηκώνει τα χέρια στο βασικό: Tι προϋπήρχε στο – 1 δευτερόλεπτο; H Bίβλος τουλάχιστον σ’ αυτό έχει μια απάντηση: ο αιώνιος Θεός.

Συνέχεια

Οι διακρίσεις των φιλοσόφων

Οι φιλόσοφοι, ανάλογα με το πως βλέπουν τον κόσμο, διακρίνονται σε δυο βασικές κατηγορίες: στους ιδεαλιστές και τους υλιστές.

philosophy Οι μεν ιδεαλιστές θεωρούν, ως πρωτεύον ζήτημα, το «είναι» ή τη συνείδηση, την ιδέα, το πνεύμα. Αντίθετα, οι υλιστές θεωρούν ως πρωτεύον ζήτημα τη φύση, την ύλη, ενώ τη συνείδηση την θεωρούν ιδιότητα της ύλης, παράγωγο της ύλης δευτερεύον. 

Ανάμεσα στις δυο ως άνω κατηγορίες φιλοσόφων είναι οι υπαρξιστές. Η φιλοσοφία της ύπαρξης ή ο υπαρξισμός είναι μια συγκεκριμένη σκέψη για τον άνθρωπο και την κατάσταση του. Ο υπαρξισμός διακρίνεται σε άθεο, οι εκπρόσωποι του οποίου είναι ο Χάιντεγκερ και ο Σαρτρ και σε θρησκευτικό, εκπρόσωποι του οποίου είναι ο Κίρκεγκωρ, Γιάσπερς, Γκαμπριέλ Μαρσέλ.

Συνέχεια

Επιστήμη και Φιλοσοφία

Η σχέση μεταξύ Επιστήμης και Φιλοσοφίας είναι πολύ σημαντική για την ανακάλυψη της φύσης των όντων, για τη γνώση, την περιγραφή και την εκτίμηση της σημασίας τους. Και οι δύο αυτές δραστηριότητες του ανθρώπινου πνεύματος αποτελούν εκδηλώσεις της ίδιας γνωσιολογικής ανάγκης και αλληλοεπηρεάζονται ουσιαστικά. Ας θυμηθούμε τη φράση που υπήρχε στην πύλη της εισόδου της πλατωνικής Ακαδημίας: «Ουδείς αγεωμέτρητος εισείτω».

philosophy-scienceΗ Φιλοσοφία χρειάζεται την αισθητή υποστήριξη της Επιστήμης κι αυτή, με τη σειρά της, χωρίς τη Φιλοσοφία, χάνει σε βάθος, κριτικό πνεύμα και δημιουργική δραστηριότητα. Η φιλοσοφία θα ήταν, λοιπόν, για την επιστήμη, ό,τι η ψυχή για το σώμα ή η μορφή για την ύλη.

Πολλές φορές συγχέεται η Φιλοσοφία της Επιστήμης με την Ιστορία της Επιστήμης. Είναι, όμως, δύο διαφορετικά πεδία, αν και είναι βέβαιο ότι, οποιαδήποτε προσπάθεια φιλοσοφικής προσέγγισης της επιστήμης, αναγκαστικά, θα πρέπει να βασίζεται σε κάποια ιστορική προοπτική σχετικά με την εξέλιξη των ιδεών μέσα σ’ ένα συγκεκριμένο χωροχρονικό πλαίσιο.

Συνέχεια

Ιστορία της φιλοσοφίας της επιστήμης του Paul Feyerabend

feyerabend Οι αρχαίοι Έλληνες τεχνίτες, συμπεριλαμβανομένων των ναυτικών, αγροτών, αρχιτεκτόνων, εμπόρων, σιδηρουργών, ναυπηγών, γιατρών και χρονικογράφων, ήταν εξοικειωμένοι με μια μεγάλη ποικιλία υλικών, φυτών, ζώων, ανθρώπων, γεγονότων.

Έσκαψαν σήραγγες, βρήκαν τρόπους να μεταφέρουν και να αποθηκεύσουν ευαίσθητα αγαθά, και μπορούσαν να ταυτοποιήσουν και να ανακουφίσουν σωματικούς και ψυχικούς πόνους. Διέσχισαν εθνικά σύνορα και αφομοίωσαν ξένες ιδέες και τεχνικές.

Αρχαιολογικές ανακαλύψεις δείχνουν πόσα πολλά ήταν γνωστά, για παράδειγμα, σχετικά με τις ιδιότητες των μετάλλων, τις ενώσεις και τα κράματά τους, και με πόση επιδεξιότητα χρησιμοποιείτο αυτή η γνώση. Μια τεράστια ποσότητα πληροφορίας είχε κατασταλάξει στα έθιμα, τις μεθόδους παραγωγής και την κοινή λογική της εποχής.

Συνέχεια

Ο υπνωτισμός αποκαλύπτεται από την κίνηση του ματιού, ενώ «φέρνει τον εγκέφαλο σε ιδιαίτερη συνειδησιακή κατάσταση»

hypnosis Πείραμα Σκανδιναβών ερευνητών δείχνει να ενισχύει τη θεωρία ότι ο υπνωτισμός αποτελεί μια ξεχωριστή κατάσταση της συνείδησης, η οποία δεν έχει αναγνωριστεί επίσημα ως σήμερα. Η έρευνα έδειξε ότι ο υπνωτισμός προκαλεί αλλαγές στις κινήσεις των ματιών, τις οποίες αδυνατούν να μιμηθούν τα μη υπνωτισμένα άτομα.

Εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, ο υπνωτισμός παραμένει αμφιλεγόμενο θέμα μεταξύ των νευρολόγων, των ψυχολόγων και των ψυχιάτρων. Οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν μεν ότι οι άνθρωποι μπορούν να υπνωτίζονται, διαφωνούν όμως για τη φύση αυτής της «υπνωτισμένης» κατάστασης.

Ορισμένοι πιστεύουν ότι η κατάσταση αυτή δεν διαφέρει σημαντικά από την κανονική κατάσταση εγρήγορσης -η μόνη διαφορά είναι ότι το υπνωτισμένο υποκείμενο εστιάζει την προσοχή του όχι στο περιβάλλον, αλλά σε εσωτερικές διεργασίες και νοητικές εικόνες.

Συνέχεια

Γιατί είμαστε γενναιόδωροι με αγνώστους;

Τι βρίσκεται πίσω από το ύψος του φιλοδωρήματος που θα αφήσουμε στον άγνωστο σερβιτόρο…

filodorima Φανταστείτε το εξής σενάριο: περνάτε τις διακοπές σας σε μια μακρινή χώρα, από αυτές που η πιθανότητα να επισκεφθείτε ξανά είναι σχεδόν μηδενική. Στο τέλος ενός γεύματος, και ενώ δεν έχετε καμία συμβατική υποχρέωση, αφήνετε στο τραπέζι ένα γενναίο φιλοδώρημα. Με δεδομένο ότι εσείς και ο σερβιτόρος δεν πρόκειται να συναντηθείτε ξανά, η παραχώρηση των χρημάτων σας δεν μπορεί να θεωρηθεί επένδυση: δεν έχετε λόγους να ελπίζετε σε καλύτερο τραπέζι ή καλύτερη εξυπηρέτηση μια επόμενη φορά, αφού δεν θα υπάρξει επόμενη φορά!

Συνέχεια

Οι άγιοι της θρησκείας και οι σατανάδες της επιστήμης

Ο Σοπενχάουερ είχε πει ότι οι θρησκείες είναι σαν τις κωλοφωτιές, έχουν ανάγκη το σκοτάδι για να λάμψουν. Πραγματικά, για όποιον έχει μάτια να δει και την τιμιότητα να πιστέψει στα μάτια του, σε όλες τις εποχές οι θρησκείες επέβαλλαν την αμάθεια και το σκοταδισμό.

Στο όνομα του Θεού δικαιολόγησαν την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, νομιμοποίησαν τη δουλεία, επικρότησαν την αμορφωσιά των λαών και δίδαξαν την υποταγή και την εγκαρτέρηση. Ο πνευματικός σκοταδισμός και η ιδεολογική τρομοκρατία ήταν το μεταφυσικό μορμολύκειο στις οδούς της κυριαρχίας τους, καθώς στο «φύλλο πορείας» τους ήταν γραμμένο ότι το κοινωνικό καθεστώς καθιερώθηκε από το θεό και δεν μπορεί να αλλάξει με τη θέληση των ανθρώπων.

Συνέχεια

Tι πρέπει να είναι η επιστήμη ή τι είναι;

1. H αλλαγή θεωριών

Οι οπαδοί του επαγωγισμού, οι οποίοι πρεσβεύουν ότι οι θεωρίες ή οι φυσικοί νόμοι μπορούν να επαληθευτούν, στηρίζονται σε δυο παραδοχές: πρώτον, ότι η επιστήμη ξεκινά από την παρατήρηση και, δεύτερον, ότι η παρατήρηση μας δίνει την ασφαλή βάση από την οποία προκύπτει η γνώση.

Ήδη από πολύ παλιά οι φιλόσοφοι (π.χ. ο Πλάτων) είχαν παρατηρήσει ότι οι αισθήσεις μας συχνά μας παραπλανούν. Είναι δυνατόν δυο παρατηρητές να κοιτάζουν το ίδιο πράγμα, υπό τις ίδιες συνθήκες, και να έχουν διαφορετικές οπτικές εμπειρίες. Αυτό που "βλέπουμε" είναι συχνά κάτι περισσότερο από αυτό που μας δίνει το μάτι, επειδή αυτό που βλέπουμε το έχει "επεξεργαστεί" ο εγκέφαλος. Όταν κοιτάξουμε μια ακτινογραφία, τα μάτια μας βλέπουν τα ίδια πράγματα με αυτά που θα δουν τα μάτια του γιατρού, αλλά εμείς δεν μπορούμε να παρατηρήσουμε όσα θα παρατηρήσει ο γιατρός και να βγάλουμε ανάλογα συμπεράσματα. O γιατρός μπορεί να παρατηρεί αυτά που παρατηρεί και να βγάζει συμπεράσματα για την υγεία μας, όχι γιατί έχει οξύτερη όραση από μας, αλλά γιατί έχει μάθει τι να παρατηρεί στην ακτινογραφία και πώς να το συσχετίζει με τον οργανισμό. O γιατρός δηλαδή μπορεί να παρατηρεί αυτά που παρατηρεί, γιατί η παρατήρηση του γίνεται με γνώμονα μια προϋπάρχουσα γνώση και θεωρία.

Συνέχεια