Έξι συστατικά για να είναι κάποιος χαρισματικός

Ο Νέλσον Μαντέλα το είχε. Ο Ρίτσαρντ Μπράνσον το ‘χει. Ο Στιβ Τζομπς το είχε, αν και χρησιμοποιούσε κόλπα για να το ενισχύει. Ο Μπαράκ Ομπάμα το έχει επίσης – και προφανώς το διατηρεί. Το χάρισμα αποτελεί μια από τις πλέον περιζήτητες ιδιότητες μιας προσωπικότητας. Αλλά τι ακριβώς είναι; Γεννιόμαστε με αυτό ή μπορούμε να το καλλιεργήσουμε; Γιατί υποκύπτουμε τόσο εύκολα στη δύναμή του; Και, ακόμη πιο σημαντικό, μπορούμε να το χάσουμε;

Obama

Αν και το αναγνωρίζουμε μόλις το βλέπουμε, το χάρισμα είναι μάλλον μια ασαφής έννοια. Για τους αρχαίους Ελληνες ταυτιζόταν με το ήθος, υπό την έννοια της δύναμης της πειθούς. Ο μεγάλος ιάπωνας θεατρικός συγγραφέας Ζεάμι, που έζησε τον 14ο αιώνα, το έλεγε «χάνα» – το ανώτερο επίπεδο εκείνου που αποκαλούσε «το άνθος της απαράμιλλης γοητείας».

Στα λεξικά ερμηνεύεται ως ταλέντο, η ικανότητα κάποιου να επηρεάζει ή να εμπνέει τους άλλους. Οι σύγχρονοι ψυχολόγοι δεν μπορούν να συμφωνήσουν σε κάποιον ορισμό, αρχίζουν όμως να κατανοούν τι είναι το χάρισμα και πόσο ψηλά μπορεί να μας φθάσει. Τα καλά νέα για όποιον θέλει να φέρει την επανάσταση σε μια χώρα ή απλώς να γίνει η ψυχή ενός πάρτι είναι ότι κάποιες πλευρές του μπορούμε να τις αποκτήσουμε με την εκμάθηση. Αυτό θα έπρεπε να μας κάνει να αμφισβητήσουμε την τόσο μεγάλη αξία που δίνουμε στην πιο ελκυστική ίσως ιδιότητα της ανθρώπινης προσωπικότητας.

Βασιζόμενος σε περισσότερες από τρεις δεκαετίες ερευνών ο Ρόναλντ Ρίτζο, ψυχολόγος του Claremont McKenna College στην Καλιφόρνια, έχει εντοπίσει έξι χαρακτηριστικά ή δεξιότητες που πιστεύει ότι είναι ουσιαστικές:

  1. συναισθηματική εκφραστικότητα
  2. ενθουσιασμός
  3. ευγλωττία
  4. αυτοπεποίθηση
  5. όραμα
  6. ανταπόκριση στους άλλους

Για να θεωρείται κάποιος χαρισματικός είναι ζωτικής σημασίας να έχει μια ισορροπία ανάμεσα σε αυτά τα συστατικά, υποστηρίζει. Ένα πλεόνασμα συναισθηματικής εκφραστικότητας, για παράδειγμα, μπορεί να μειώσει το προσωπικό χάρισμα – σκεφθείτε τους κωμικούς ηθοποιούς Ρόμπιν Γουίλιαμς και Τζιμ Κάρεϊ.

Η ιδέα ότι το χάρισμα περιλαμβάνει έναν συνδυασμό ιδιοτήτων αντανακλάται επίσης στην κλίμακα χαρισματικής ηγεσίας. Συνίσταται σε 20 δηλώσεις που αξιολογούν ισχυρά σημεία σε πέντε τομείς: όραμα, ανταπόκριση στους άλλους, ανταπόκριση σε ευκαιρίες, ανάληψη κινδύνων και αντισυμβατικότητα.

Μπορούμε να το καλλιεργήσουμε;

Αυτό το οποίο υποδηλώνεται από αυτή τη «συναρμολογούμενη» άποψη για το χάρισμα είναι ότι κάποιες πλευρές του μπορούν να καλλιεργηθούν. Η ευγλωττία βελτιώνεται με την εξάσκηση. Τον ενθουσιασμό μπορεί κάποιος να τον υποκριθεί. Επίσης μπορεί κάποιος να μάθει να ανταποκρίνεται περισσότερο στους άλλους. Ακόμη και η συναισθηματική εκφραστικότητα μπορεί να βελτιωθεί, λέει ο Ντιν Σίμοντον του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις στο κλασικό βιβλίο του «Why presidents succeed».

Έχει διαπιστώσει ότι οι πιο επιτυχημένοι αμερικανοί πρόεδροι χρησιμοποιούσαν γλώσσα πλούσια σε λέξεις οι οποίες μεταδίδουν βασικά συναισθήματα και δημιουργούν σύνδεση με το κοινό, όπως αγάπη, μίσος και απληστία. Οποιοσδήποτε επίδοξος χαρισματικός θα πρέπει να χρησιμοποιεί φράσεις όπως «νιώθω τον πόνο σας» αντί για «συμμερίζομαι την άποψή σας».

steve_jobs_appleΤο όραμα, ή η εντύπωση ότι είναι κάποιος οραματιστής, μπορεί επίσης να αποκτηθεί ή να ενισχυθεί. Ο Στιβ Τζομπς, συνιδρυτής της Apple, αφιέρωνε ως και 10 ώρες σε πρόβες για υποτίθεται «αυθόρμητες» και μη προετοιμασμένες 10λεπτες παρουσιάσεις οι οποίες υπήρξαν καθοριστικές για την απόκτηση της φήμης του ως ενός οραματιστή, χαρισματικού ηγέτη, λέει ο κ. Μόρις, ο οποίος πέρυσι δημοσίευσε μια μελέτη επί του θέματος.

Μη λεκτικά κοινωνικά σήματα

Πρώτη είναι η μίμηση: οι αλληλεπιδράσεις στις οποίες εμπλέκεται ένα χαρισματικό άτομο τείνουν να περιλαμβάνουν σε μεγαλύτερο βαθμό μια ασυνείδητη αντιγραφή της γλώσσας του σώματος όπως η ανταλλαγή χαμόγελων και νευμάτων.

Δεύτερον, οι χαρισματικοί άνθρωποι επιδεικνύουν υψηλά επίπεδα δραστηριότητας – π.χ. είναι περισσότερο σπινθηροβόλοι παρά άτονοι – δείχνοντας το ενδιαφέρον και τον ενθουσιασμό τους.

Τρίτον, ο λόγος και οι κινήσεις τους επιδεικνύουν περισσότερο ειρμό και ρευστότητα.

Τέλος, η επιρροή ενός ατόμου μπορεί να «μετρηθεί» από τον βαθμό στον οποίο κάνει τους άλλους να ταιριάζουν ασυνείδητα τα μοτίβα του λόγου τους με τα δικά του.

Πηγή

Advertisements