Η επιστήμη της θετικής ψυχολογίας

στις

Θετική Ψυχολογία είναι η επιστημονική έρευνα για το τι κάνει την ζωή πιο άξια να τη ζει κανείς. Ως επιστήμη απαιτεί να ελέγχονται οι θεωρίες, να τεκμηριώνονται και βασίζεται σε στατιστικές μελέτες και εμπειρική έρευνα. Η Θετική Ψυχολογία δεν είναι κάτι σαν το «The Secret» («Το Μυστικό») και δεν πρέπει να τη μπερδεύουμε με τις θολές προτάσεις αυτοβοήθειας διάφορων ομιλητών ή με τη φιλοσοφία της Νέας Εποχής (New Age).

Seligman

Θεμελιωτής της Θετικής Ψυχολογίας θεωρείται ο Martin Seligman (Μάρτιν Σέλιγκμαν), καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια. Μετά από δεκαετίες πειραματικής έρευνας και επιτυχιών πάνω στη θεωρία του για τη «Μαθημένη Αβοηθησία» (κατάθλιψη, απόσυρση, παραίτηση), ο Seligman εκλέχτηκε Πρόεδρος της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας το 1998. Κατά τη έναρξη του 107ου ετήσιου συνεδρίου της Εταιρείας το 1999 στη Βοστώνη, ο Seligman εισηγήθηκε την αλλαγή της πορείας της Ψυχολογογίας η οποία μέχρι τότε εστίαζε στη θεραπεία παθολογικών καταστάσεων.

Ως πρόεδρος αναδείχθηκε σε ηγετική μορφή της κίνησης που έγινε γνωστή με τον όρο Θετική Ψυχολογία και εξασφάλισε ερευνητικά κονδύλια και την υποστήριξη πολλών κυβερνήσεων σ’ ολόκληρο τον κόσμο για την αξιοποίηση της θεωρίας και της πράξης της Θετικής Ψυχολογίας στη καθημερινή ζωή.

Ξεκίνησε περίπου το 2000, αν και οι έννοιες με τις οποίες ασχολείται έχουν απασχολήσει τους φιλοσόφους εδώ και αιώνες. Αφορμή για τη γέννησή της ήταν η αναγνώριση ότι η παραδοσιακή ψυχολογία ασχολούταν μόνο με την επιδιόρθωση των προβλημάτων και τη θεραπεία των ψυχικών διαταράζων. Παρόλο που αυτοί είναι πολύ σημαντικοί στόχοι και χρειάζεται να εξακολουθήσουμε να τους ερευνούμε και να τους επιδιώκουμε, ωστόσο χρειάζεται να αναγνωρίσουμε πόσο σημαντική είναι η ανάπτυξη των θετικών χαρακτηριστικών, η αναζήτηση του ευ ζην και η επιδίωξη των θετικών εμπειριών για τους ανθρώπους. Έτσι η λοιπόν η θετική ψυχολογία έρχεται να συμπληρώσει αυτή την ενασχόληση με τις αρνητικές πλευρές της ανθρώπινης εμπειρίας και να δώσει έμφαση και στην θετική πλευρά.

unnamedΣύμφωνα με τον Martin Seligman το αίσθημα της ευζωίας (του ευ ζην) είναι διαφορετικό από την απλή ευδαιμονία και βασίζεται σε πέντε πυλώνες, στο πρότυπο PERMA. Η λέξη PERMA σχηματίζεται από τα αρχικά πέντε βασικών (κατά τον Σέλιγκμαν) λέξεων/όρων: 1. Positive Emotion (Θετικό Συναίσθημα), 2. Engagement (Εμπλοκή), 3. Relationships (Σχέσεις), 4. Meaning (Νόημα), 5. Accomplishment (Πραγματοποίηση). Καθένα από αυτά τα στοιχεία είναι βασικό για την ευζωία μας και για να είμαστε ικανοποιημένοι από τη ζωή. Όλα μαζί είναι πέντε γεροί πυλώνες πάνω στους οποίους μπορούμε να οικοδομήσουμε μια ευτυχισμένη και ευημερούσα ζωή. Αναλυτικά:

psi11. Θετικό Συναίσθημα / Καλλιέργεια αισιοδοξίας. Όταν σας ρωτάνε εάν είστε ικανοποιημένος από τη ζωή σας, η απάντησή σας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ψυχικά σας διάθεση. Αν νιώθετε θετικά, μπορείτε να κοιτάξετε στο παρελθόν με αγγαλίαση, στο μέλλον με ελπίδα και στο παρόν με ευχαρίστηση και αγάπη.

2. Ενασχόληση / Δέσμευση / Εμπλοκή / Αξιοποίηση στο μέγιστο βαθμό των δυνατοτήτων. Δεν ευδοκιμούμε, δεν νιώθουμε καλά όταν δεν κάνουμε τίποτα. Βαριόμαστε και νιώθουμε άχρηστοι. Αλλά όταν ασχολούμαστε με κάποιο έργο αυτό μας απορροφάει. Κερδίζουμε ορμή και εστίαση και μπορούμε να μπούμε στην κατάσταση που είναι γνωστή ως «ροή». Στη Θετική Ψυχολογία, η «ροή» περιγράφεται ως μια κατάσταση απόλυτης, ευτυχισμένης βύθισης στην παρούσα στιγμή, στο «τώρα».

3. Σχέσεις / Συνάφεια / Επικοινωνία με ανθρώπους. Οι άνθρωποι είμαστε κοινωνικά ζώα. Έχουμε ανάγκη από επικοινωνία, αγάπη, σωματική και συναισθηματική επαφή με τους άλλους. Ενισχύουμε την ευζωία μας δημιουργόντας ισχυρά δίκτυα σύνδεσης με την οικογένειά μας, τους φίλους μας, τους συναδέλφους, τους γείτονες μας και όλους τους άλλους ανθρώπους στη ζωή μας.

4. Νόημα ζωής / Το να υπηρετεί κανείς κάτι ευρύτερο από τον εαυτό του. Είμαστε στα καλύτερά μας όταν αφιερώνουμε το χρόνο μας σε κάτι που μας υπερβαίνει, σε κάτι μεγαλύτερο και σπουδαιότερο από τον εαυτό μας. Αυτό μπορεί να είναι η θρησκευτική πίστη, η κοινωνική εργασία, η οικογένεια, η πολιτική δράση, μια φιλανθρωπική οργάνωση, ένας επαγγελματικός ή δημιουργικός στόχος.

5. Πραγματοποίηση / Επίτευξη / Η δυνατότητα να πετυχαίνει κανείς θετικά αποτελέσματα. Όλοι μας το έχουμε ακούσει ότι «η νίκη δεν είναι το παν». Ναι, θα πρέπει να αγωνιζόμαστε για την επιτυχία, αλλά πιο σημαντικό είναι να απολαμβάνουμε το ίδιο το παιχνίδι. Ωστόσο, μας χρειάζεται να κερδίζουμε μερικές φορές. Σε τι χρησιμεύουν οι στόχοι και οι φιλοδοξίες αν δεν μπορούμε ποτέ να τους φτάσουμε; Για να επιτύχουμε την ευζωία πρέπει να μπορούμε να κοιτάμε πίσω στη ζωή μας και να παίρνουμε μια αίσθηση ολοκλήρωσης: «Ναι, το έκανα, και το έκανα καλά».

Πηγή

Advertisements